آرامگاه حضرت سيد علاءالدين حسين، فرزند امام موسي كاظم (ع) و برادر حضرت شاه چراغ (ع) معروف به حسين كوچك است كه در ميدان آستانه در جنوب شرقي شيراز و در محله بالا كفت واقع شده است.

در اواخر قرن هشتم و اوايل قرن نهم، يعني در زمان قتلغ خان حاكم فارس بناي اوليه آرامگاه سيد علاءالدين حسين ساخته شد. آرامگاه درون باغي كه به باغ قتلغ معروف بود، قرار داشت. بعد از مدتي باغ مزبور ويران گشت و قبر امام نيز ناپديد شد.

در اواسط عهد صفوي شخصي به نام ميرزا علي كه از مدينه به شيراز آمده بود، قبر امام را پيدا نمود و آن را تعمير اساسي كرد. بعد از آن خليل سلطان ذوالقدر حاكم فارس (918-926) در زمان سلطنت شاه اسماعيل صفوي به تجديد بنا و تزيين آن پرداخت و در سال 923 كار تزيين آرامگاه را به پايان رساند.

كتيبه اي كه بر بالاي حرم مطهر قرار دارد زمان اتمام تجديد بنا را در اشعاري كه ...؟ سروده است نشان مي دهد:

 

سال تاريخش بجو از خيرباقي والسلام

... اين بنا كز دولت سلطان خليل آمد پديد

                               

در سال 943 و در زمان شاه طهماسب صفوي كارهاي تكميلي آرامگاه به پايان رسيد. در كتيبه ديگري كه به خط ثلث نوشته شده و در داخل حرم قرار گرفته است درباره چگونگي انجام امور تكميلي توضيحاتي داده شده است.

در سال ...؟ ميرزا ابوالحسن خان مشيرالملك گنبد آرامگاه را كه بر اثر زلزله صدمه ديده بود، مجددا" ساخت و در سال 1309 به دستور محمدرضا خان قوام الملك به آيينه كاري رواق آن پرداختند.

شوريده شيرازي در مورد آيينه كاري حرم شعري سروده است كه به خط نستعليق عالي در اطراف ضريح نوشته شده است و در بيت آخر آن زمان آيينه كاري را بيان كرده است.

 

روي نه افلاك از اين آيينه ها آيين گرفت

منطق شوريده بهر سال تاريخش سرود 

 

كف و ازاره هاي داخل آرامگاه از سنگ مرمر است. سقف و ديوارهاي بنا نيز آيينه كاري شده است. در سال 1329 گنبد بنا را كه چندين مرتبه بر اثر حوادث مختلف صدمه ديده بود برداشتند و در سال 1331 گنبد جديدي را با اسكلت فلزي بر روي آن نصب كردند. در حال حاضر اين گنبد با كاشي هاي معرق پوشيده شده و اطراف آن با كاشي هاي رنگين گل و بته دار مزين شده است.

مرقد امامزاده در شاه نشين شمالي در حرم مربع شكلي كه ديوارها و طاق آن آيينه كاري شده قرار گرفته است. ضريح چوبي امامزاده منبت كاري شده و بر روي آن شيشه نصب گرديده است. درب هايی براي داخل شدن به حرم وجود دارد كه هر كدام از آنها چوبي است و منبت كاري شده هستند. يك درب ديگر از طلا كه كار هنرمندان اصفهان است نيز براي حرم تهيه و نصب شده است. در اطراف اين در قصيده اي از جمال جمالي شاعر معاصر شيرازي به صورت ميناكاري نوشته شده است كه دو بيت آخر آن ماده تاريخ است:

 

اين دو مصرع را جمالي از ره اخلاص عنوان

سال شمسي و هلالي كرد حسب الامر فالي

گشت اين باب حوايج بوسه گاه اهل عرفان (1350 ش)

از كرم يزدان دري بگشاد بر ارباب ايمان(1391 ق)

                   

در زاويه جنوب غربي آرامگاه برجي مكعب شكل از سنگ هاي سفيد ساخته شده كه در چهار سوي آن ساعت هايي كار گذاشته اند.

در زاويه جنوب شرقي آرامگاه نيز بنايي وجود دارد كه متعلق به آرامگاه سيد عبدالله حجاب (ضياءالسلطان) است.

 


کلیسای ارامنه چهارشنبه شانزدهم اسفند 1385 12:30
كليسای مريم مقدس از کليساهاي شيراز است كه به سال 1662 ميلادی (1072 هجری) قبل از سلطنت شاه عباس دوم بنا شده است و تا به امروز باقی مانده است. اين کليسا نزديک مسجد مشير، جنب بازارچه ارامنه واقع شده است. تالار نماز خانه آن يکی از بناهای ظريف باستانی و هنری قرن هفدهم است که به وسيله هنرمندان ارمنی و مسلمان شيراز ساخته شده است. به طوری که ارامنه شيراز اظهار می دارند پنج قطعه قالی گران بها نظير همان پنج مجلس نقاشی سقف، در همان زمان بافته شده و کف نمازخانه را مفروش می ساخته است. طبق اظهار يکی از اعضای هيأت امنای ارامنه شيراز هنگامی که «مارتيروس سرکيس» تصدی اين کليسا را عهده دار بود، پنج قطعه فرش نفيس مزبور مفقود شده است و احتمالاً اين فرش های گران بها را به انگليسی ها فروخته اند.

در تالار کليسا گچبری هايی که می توان آن را از شاهکارهای قرن يازدهم دانست؛ وجود دارد. از همه مهم تر اين که از داخل تالار و نمازگاه سقف نقاشی و گچبری شده و گنبدی شکل است. حال آن که از خارج و در روی پشت بام اثری از گنبد مدور و گنبدی شکل ديده نمی شود. پشت بام تالار نمازگاه چهارگوش است و بدينوسيله هر گونه اثری که حکايت از کليسا بکند از خارج حتی از روی پشت بام های مجاور ديده نمی شود.

 
بازار وکیل یکشنبه یکم بهمن 1385 13:45

از بازارهاي شيراز است كه در زمان كريم خان زند (1172 - 1193 ه.ق) در شرق شيراز در محله درب شاهزاده، در كنار مسجد وكيل و در شرق ميدان شهدا احداث شده است.

معماري اين بنا بر گرفته از بازار قيصريه لار و همچون بازارچه بلند اصفهان ساخته شاه عباس كبير است اما عرض بازار وكيل بيش از ساير بازارهاست. همچنين 74 دهانه طاق ضربي بازار با ارتفاع بيش از 11 متر مرتفع تر از طاق ساير بازارهاست كه البته هم اينك به علت خاكريزي كف بازار، ارتفاع طاق ها به ده متر تقليل يافته است.

اين بازار كه از نظرمعماري داراي سه فضاي عبور و مرور (فضايي براي گذر مشتريان)، حريم مغازه (به ارتفاع تقريبي 2 پله بالاتر از سطح زمين)، فضاي مغازه (محل فروش) است. داراي پنج در بزرگ است كه در چهار سوي آن قرار گرفته است. هم چنين شامل دو رشته شمالي - جنوبي و شرقي - غربي است كه چون صليبي يكديگر را قطع كرده اند. در تقاطع اين دو رشته چهار سوق قرار گرفته است كه بر روي يك هشتي قرار دارد. اين چهار سوق داراي طاق بزرگ ضربي محكمي است و در پاي طاق نيز چند ترنج آجركاري شده است.

در هشتي نيز مغازه هايي چهارگوش در دو طبقه وجود دارد.

در ورودي جنوب اين بازار در سال 1368 از جانب ميراث فرهنگي، اندكي پي بندي شده است. سيم كشي جديد برق مغازه ها از يك طرف بازار به ديگر سو، چهره قديمي بازار را مخدوش نموده است.

سازمان ميراث فرهنگي، بازار وكيل را در تيرماه 1315 با شماره 924 به ثبت رسانده است.

باغ عفیف آباد سه شنبه پنجم دی 1385 15:9

باغ عفيف آباد كه آن را باغ گلشن نيز مي نامند در مغرب شيراز و در جنوب خيابان قصرالدشت و در انتهاي خيابان عفيف آباد واقع است. اين باغ يكي از قديمي ترين و زيباترين باغ هاي شيراز است. مساحت باغ حدود 127 هزار متر مربع است. اين باغ در دوره صفويه از جمله باغ هاي آباد شيراز و مقر پادشاهان وقت بوده است.

سازنده عمارت فعلي باغ با 17000 متر مربع زيربنا، ميرزا علي محمدخان قوام الملك دوم مي باشد كه در سال 284 ه.ق. آن را احداث نموده و قنات "ليمك" را كه در 15 كيلومتري باغ و در محل قصر قمشه بود براي مشروب نمودن باغ خريداري كرد. اين باغ سرانجام به يكي از وارثين قوام به نام عفيفه رسيد و بدين نام نيز شهرت يافت.

باغ عفيف آباد در سال 1341 به وسيله ارتش و زير نظر سازمان ميراث فرهنگي تعمير و مرمت شد و هم اكنون به عنوان موزه نظامي تحت اختيار سازمان عقيدتي سياسي ارتش جمهوري اسلامي ايران است.

اين باغ كه معماري آن آميزه اي از ويژگي هاي معماري دوران هخامنشي، ساساني و قاجاريه است ذيل شماره 913 در فهرست آثار ملي ايران به ثبت رسيد.


 
شیراز مركز استان فارس در جنوب ‌غربی ایران است.

شیراز با جمعیت 1.279.140 نفر (برآورد سال 2006م)، پنجمین شهر ایران است .

موقعيت جغرافيايي اين شهر در ارتفاع ۱۴۸۶ متری از سطح دریا در دامنه‌های رشته کوه زاگرس است. امروزه شیراز را قطب الکترونیک ایران می‌‌نامند.

شیراز در فاصله‌ 919 کیلومتری‌ تهران واقع‌ شده‌ و مرکز استان‌ فارس است‌. این‌ شهرستان‌ آب‌ وهوای‌ نسبتاً معتدل‌ و فصولی‌ منظم‌ دارد. ناحیه‌ شیراز از زمان‌های‌ قدیم‌ دارای‌ اهمیت‌ و اعتبار بوده‌ و نام‌ آن‌ در الواح‌ عیلامی‌ مکشوف‌ در تخت جمشید ذکر شده‌ است‌. آرامگاه‌ دو شاعر بزرگ‌ ایران‌ - سعدی و حافظ - در این ‌شهر است‌ و آرامگاه خواجو در کنار دروازه‌ شهر جای‌ گرفته‌ است‌.

در سال 2005 میلادی شیراز 3 پایانهمسافری برون‌شهری داشت که نزدیک به ابتدای 3 محور اصلی خروجی شهر قرار دارد. پایانه شهید کاراندیش، پایانه شهید مدرس و پایانه امیرکبیر.

شیرازی‌های اصیل فارسی را به لهجه شیرازی اصیل ادا می‌کنند. از آنجا که شیراز در سده‌های گذشته گذرگاه زوار به مشهد بوده است، محل دفن چندین و چند امام زاده از جمله شاهچراغ وآستانه و دارای بقعه‌های زیادی می‌‌باشد. شهر شیراز از دوران باستان باغ‌های آنگور زیادی را در خود جا داده است که امروزه بیشتر این باغ‌ها به شمال غربی این شهر منحصر شده اند. نام این باغات که یکی از مواهب شهر شیراز است قصردشت است که در قلب این شهرقرار داشته و در تعدیل هوای این شهر نقش بسزایی دارند.

شیراز طبق گفته‌ها در آغاز شهری با هسته میدانی که امروز ستاد نام دارد و خیابانی که قصرالدشت نام دارد، بوده و به مرور زمان توسعه یافته تا جایی که چندین روستای مجاور از جمله گلشن (کشن)و پودنک و احمدآبادودینکان را در خود بلعیده است.

شیراز فرودگاهی داخلی و بین المللی در جنوب شرقی خود دارد.

از جاهای دیدنی شهر شیراز که به ایرانگردان و جهانگردان ایرانی و خارجی توصیه می‌شود: باغ دلگشا، باغ ارم،نارنجستان قوام،باغ عفیف آباد، باغ زیبای جهان نما، حافظیه سعدیه ارگ کریمخان آستانه و شاهچراغ، کوهپایه، دروازه قرآن، بازار وکیل، آرامگاه سیبویه،آستانه سید علاالدین حسین،حمام وکیل آرامگاه خواجوی کرمانی بقعهٔ هفت تنان، بقعهٔ چهل تنان، موزهٔ پارس و ... نام برد.


  هتل ۵ ستاره پارس

 سرای مشیر 

سراي مشير يا سراي گلشن از آثار دوره قاجاريه در شيراز است كه در انتهاي جنوبي بازار وكيل در گوشه شرقي آن قرار گرفته است.

اين سرا كه داراي طرح و نقشه اي دايره اي (هشت گوش) است، توسط ميرزا ابوالحسن خان مشيرالملك احداث شده است.

سر در ورودي سراي مشير، داراي دو طبقه كاشي كاري شده است كه چند لچكي نيز در آن قرار دارد. در بالاي آن نيز، به جهت نورگيري حجره هاي طبقه دوم سرا، پنجره اي مشبك از آجر قرار گرفته است.

رخ بام نيز از قطعات سنگ يكپارچه تهيه شده است. در دو طرف نماي سردر ورودي، دو اسپره كاشي كاري شده وجود دارد و بالاتر از آن، مقرنس هايي از كاشي قرار گرفته است.

در زير آن كتيبه اي كاشي كاري شده با زمينه لاجوردي و خط نستعليق عبارت سراي گلشن بناي مرحمت پناه حاجي ميرزا ابوالحسن خان مشيرالملك شيرازي را نشان مي دهد. در پايين كتيبه، دو سنگ مرمري قرار گرفته كه بر روي آنها در سه سطر عبارتي در بيان اهداف تأسيس سرا، حجاري شده است و در پايان نيز تاريخ 1282 ه.ق قيد شده است. در دو طرف اين دو سنگ، دو حاشيه كاشي كاري مزين به شاخ و گل و برگ، قرار گرفته است.

دو پله از دو تخته سنگ يك پارچه، در ورودي اين سرا به سوي دالان ورودي قرار دارد. در عرق چين سقف دالان ورودي ترنج هايي بر وري قطعات كاشي كاري وجود دارد. سراي مشير داراي دو طبقه است كه كف پوش طبقه اول از قلوه سنگ و طبقه دوم سنگ و آجر است. در هر طبقه حجره هايي وجود دارد و در جلو حجره ها، ايواني قرار گرفته است. حجره هاي طبقه دوم يكتو هستند و مرزهاي لچكي هاي آن كاشي كاري شده است.

مدخل ورودي سرا، كاسه پوش بزرگي است كه به يك شاه تويزه تكيه كرده است.

حجره هاي طبقه يا اشكوب اول، تودرتو مي باشد و به وسيله راهرويي به حياط متصل مي شوند. اين حجره ها داراي درهاي چوبي منبت و مشبكي هستند كه از چوب ساج ساخته شده اند.

سه رشته پلكان در سه ضلع مختلف طبقه اول را به طبقه دوم متصل مي كند. طبقه يا اشكوب دوم در لبه ايوان داراي فخرمدين است. 

اين بنا خود به شكل هشت ضلعي است كه اتاق ها در هشت ضلع آن قرار گرفته است.  در وسط حياط نيز حوض بزرگ هشت ضلعي اي قرار دارد كه لبه و پاشويه آن از سنگ هاي مختلف يكپارچه ساخته شده است و در آن سه فواره وجود دارد. در چهار طرف اين حوض، باغچه هايي قرار گرفته است و در آن درخت  نارنج پرورش يافته است.

كف پوش سراي مشير، قطعات كوچك سنگ است. در ضلع شمالي اين سرا، در فضاي بسته هشت ضلعي، ساختمان هايي قرار گرفته كه داراي سقف مرتفعي است كه كاشي كاري و مقرنس كاري شده است. در وسط گنبد آن نيز، بادگيري وجود دارد كه در دهانه آن اشعاري مشتمل بر نام چهارده امام، با خط نستعليق بر روي كاشي نگاشته شده است. اين ساختمان مدتي در اختيار سازمان جلب سياحان فارس قرار گرفت. آنها نيز در اين محل قهوه خانه اي به سبك قهوه خانه هاي قديمي احداث نمودند كه هم اينك از آن اثري نيست.

در ضلع جنوبي حياط نيز تالار و اتاق هايي در بخش هاي بالا و پايين قرار دارد.

در ضلع شرقي و غربي حياط، مغازه ها و راهروهايي وجود دارد كه در مغازه ها همگي ارسي هاي چوبي است كه با شيشه هاي رنگي تزيين شده است.

معماري اين بنا، برگرفته از معماري كاروانسراهاي صفوي است.

در زمان پهلوي به دستور فرح ديبا، كاشي هاي ريخته و درك هاي فرسوده و شكسته اين بنا مرمت شد. اين بنا با رنگ زرد و طرح هاي گلداني معرف سبك اختلاط است كه در زمان قاجاريه رايج شده بود. سازمان ميراث فرهنگي، اين بنا را در سال 1347 ه.ش . با شماره 424 به ثبت تاريخي رسانيد.


نارنجستان قوام چهارشنبه دهم آبان 1385 12:7

يا باغ قوام از عمارات دوره قاجاريه شيراز است كه در محله بالاكفت و در قسمت شرقي انتهاي خيابان لطفعلي خان زند واقع است. احداث اين بنا توسط علي محمد خان قوام الملك 1267-1257 شروع شده و در حدود سال 1300 ه.ق. توسط ميرزا محمدرضا خان نوه قوام الملك اول و پدربزرگ قوام تكميل شده است. اين بنا يك بار توسط ابراهيم قوام مورد مرمت قرار گرفته است.

ساختمان نارنجستان در حدود 940 متر مربع در زميني به مساحت 3500 متر در دو قسمت شمالي و جنوبي بناشد، باقي مانده آن در حدود 2560 متر محوطه سازي شده. اين بنا با 3085 متر مساحت، در دوره قاجاريه به بيروني معروف بوده و با عمارت اندروني كه همان خانه زينت الملوك بوده و در طرف غرب آن بنا قرار گرفته كوچه اي فاصله داشته است كه توسط راه زيرزميني بدان راه مي يافتند.

از ويژگي هاي اين مجموعه عمود بودن محور بيروني و اندروني آن بر يكديگر است. اين عمارت بيروني به منظور انجام امور تجاري و نيز برگزاري تشريفات و جشن ها و استراحت و پذيرايي از ميهمانان ساخته شده است.

در ورودي اصلي باغ رو به جنوب در راستاي محور اصلي بنا به يك دالان يا هشتي گشوده مي شود. سر در ورودي آن داراي تزئينات آجركاري است. بر پيشاني در ورودي كتيبه اي از سنگ مرمر سرخ رنگ شامل آياتي از قرآن قرار گرفته كه در دو طرف آن ابياتي از آسوده شيرازي درباره باني باغ و تاريخ احداث آن حجاري شده است. هم چنين تاريخ سال 1305 ه.ق در اين قسمت ديده مي شود. بر روي ازاره سنگي دو طرف درگاه، نقش دو سرباز تفنگ به دست دوره قاجاريه، حجاري شده است. در ورودي از چوب ساج است كه بر روي آن منبت كاري صورت گرفته است. سقف هشتي يا دالان ورودي آجركاري و كاشي كاري به صورت ستاره و مقرنس كاري گچي شده است. در پشت دالان (رو به حياط) تصويري از سه خدمتكار كه گلاب و شراب و شربت به دست دارند، كاشي كاري شده است.

اين بنا در سال 1345 به دانشگاه شيراز واگذار گرديد و بين سال هاي 1348 تا 1358 مورد استفاده مؤسسه آسيايي تحت سرپرستي پروفسور آرتور اپهام پوپ بود. اين بنا و برخي از ساختمان هاي اطراف آن از سال 1378 در اختيار دانشكده هنر و معماري دانشگاه شيراز قرار گرفته است